लामो समयदेखि चर्किँदै आएको आन्तरिक द्वन्द्व अन्ततः विस्फोटमा परिणत हुँदै नेपाली कांग्रेस औपचारिक रूपमा विभाजन भएको छ। सभापति शेरबहादुर देउबा पक्ष र महामन्त्री गगन थापा तथा विश्वप्रकाश शर्मा नेतृत्वको असन्तुष्ट समूहबीचको टकरावले पार्टीलाई दुई स्पष्ट धारमा पुर्‍याएको हो।

पार्टी नेतृत्वविरुद्ध खुला विद्रोह गरेको आरोप लगाउँदै कांग्रेस केन्द्रीय नेतृत्वले गगन थापा, विश्वप्रकाश शर्मासहितका नेताहरूलाई ५ वर्षका लागि पार्टी गतिविधिबाट निष्कासन गर्ने निर्णय गरेपछि विभाजन औपचारिक बनेको हो। कारबाहीपछि असन्तुष्ट समूहले देउबा नेतृत्व अस्वीकार गर्दै अलग राजनीतिक धारको घोषणा गरेको छ।

गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले सभापति शेरबहादुर देउबाले पार्टीलाई व्यक्ति–केन्द्रित, गुट–केन्द्रित र सत्ता–केन्द्रित बनाएको आरोप लगाउँदै लामो समयदेखि आन्तरिक सुधारको माग गर्दै आएका थिए। उनीहरूको समूहले विधान, विधि र कार्यकर्ताको सम्मान जोगाउन आफूहरू बाध्य भएर विद्रोहमा उत्रिएको दाबी गरेको छ।

अर्कोतर्फ, सभापति देउबा पक्षले पार्टी अनुशासन तोडिएको भन्दै कारबाही अपरिहार्य भएको प्रतिक्रिया दिएको छ। देउबा निकट नेताहरूले पार्टीको आधिकारिक संरचना, केन्द्रीय समिति, चुनाव चिह्न र कानुनी हैसियत आफ्नो नियन्त्रणमै रहेको दाबी गर्दै विद्रोही समूहलाई राजनीतिक रूपमा अलग गरिएको बताएका छन्।

कांग्रेसको यस विभाजनले संसद, सरकार र आगामी निर्वाचनको समीकरणमा गम्भीर असर पार्ने देखिएको छ। ५ वर्षे कारबाहीपछि पार्टीभित्रको युवा तथा मध्यम पुस्ताको असन्तोष झनै चर्किने र कांग्रेसको जनाधार कमजोर हुने चिन्ता राजनीतिक वृत्तमा व्यक्त भइरहेको छ।

गगन–विश्वप्रकाश समूहले पार्टी नेतृत्व जनभावनाबाट टाढा गएको आरोप लगाउँदै नयाँ राजनीतिक बाटोमार्फत कांग्रेसको “वास्तविक आत्मा” बचाउने घोषणा गरेका छन्। देउबा पक्षले भने विद्रोहले पार्टी होइन, व्यक्तिको महत्वाकांक्षा मात्रै देखाएको आरोप लगाएको छ।

देशको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक दल नेपाली कांग्रेस फेरि एकपटक गहिरो विभाजनमा फस्दा कार्यकर्ता तहमा अन्योल, निराशा र आक्रोश एकसाथ देखिएको छ। कांग्रेस फुटसँगै अब नेपाली राजनीति नयाँ शक्ति सन्तुलन र अनिश्चित मोडतर्फ प्रवेश गरेको स्पष्ट संकेत देखिएको छ।

विशेष महाधिवेश भइरहेकोले महामन्त्री गगन थापालाई सभापति बनाएर बहुमत महाधिवेशन प्रतिनिधि भएको पक्ष र हिजोको सभापति देउवा र उनको टिमलाई चुनौति दिएको छ । अब सक्कली कांग्रेस कुन पक्ष हो भन्ने कुरा अदालतबाटमात्र पुष्टि हुने देखिन्छ । जे भए पनि बहुमत भने गगन र विश्वको पक्षमा रहेको छ ।