स्याटलाटमा विभिन्न किसिमका सेन्सर जडान गरी जमिनको सतहको अवस्था मापन गर्ने र त्यसको प्रेसेस गरिसकेपश्चात प्राप्त इमेज स्याटलाइट इमेज हो । नेपालमा मौसम मापन गर्ने आफ्नै स्याटलाइट छैन । जापान, भारत र चीनसमेतका देशहरुले राखेको स्याटलाइटबाट प्राप्त इमेज हेरेर मौसम विश्लेषण गरिन्छ । विभिन्न प्राकारका च्यानल हेर्दै धेरै प्रकारको बादलको अवस्था, मौसमको अवस्था, कुन प्रणाली कताबाट कता जाँदै छ ? भन्नेलगायतका कुराहरु जान्न सकिन्छ ।

भारतको मुम्बइमा रहेको एबीएम भन्ने संस्थाले तीन वर्षदेखि आइकन व्यक्ति छनोट गरेर सम्मान गर्दै आएको छ । म यो संंस्थाको टिममा छु । अर्गनाइजर खोजेर संस्थाले नेपालका विविध क्षेत्रमा योगदान दिने ६० जनालाई वर्सेनी सम्मान गर्दै आएको छ । यसको सबै खर्च भारतबाट स्पोन्सर लिएर गर्दै आएका छौं । हाम्रो देशमा हालै तेस्रो आइकन छनोट र पुरस्कार वितरण गरिएको छ ।

हाम्रो पालिकाको मुख्य समस्या भनेको सडक र खानेपानी हो । सडकको ट्याक ओपन भएको छ, तर त्यसलाई स्तरवृद्धि गर्न सकिएको छैन । पालिकाभर भएर बेरिएको इन्द्र कुलुङ चक्रपथ ६३ किलोमिटर लामो छ । यो सडक कालोपत्रे गर्नुपर्ने छ । तर, सरकारले जम्मा ३० करोड रुपैयाँमात्र दिएको छ । यो रकमले बढीमा ६ किलोमिटर सडक कालोपत्रे होला । बाँकी ५७ किलोमिटरका लागि बजेट छैन ।
खानेपानीमा १, ४ र ५ वडामा समस्या छ । पानीको मूल भएर पनि बजेट नभएर नागरिकलाई स्वच्छ र निरन्तर पानीको आपूर्ति गर्न सकिएको छैन । पालिकाको थोरै बजेटले केही पाइप खरिद गर्दै धारा जडान गरेपनि त्यो पर्याप्त नहुँदा समस्या छ । अन्य क्षेत्रमा पनि सानातिना समस्या छन् । तर ती स्थानीय सरकारले समाधान गर्न सक्छ, समय भने लाग्छ ।

यो सत्य होइन । सरकारले शिशु कक्षामा जति लगानी गरेको छ, त्यसको तुलनामा निजी बोर्डिङहरुले कम शुल्क लिने गरेका छन् । निजी विद्यालयहरुले शिक्षालाई बोझ हुनबाट जोगाएका छन् । अर्थात शिक्षालाई व्यवस्थापन (मेण्टेन) गरेका छन् । जस्तै सरकारी विद्यालयमा अंग्रेजी माध्यमबाट पढाउनु प¥यो भने निजी श्रोतबाट शिक्षक राख्नु पर्छ, त्यसो गर्दा विद्यार्थीले शुल्क तिर्नै प¥यो । अहिले केही सरकारी विद्यालयले अंग्रेजी माध्यममा जाँदा बोर्डिङ स्कुलजति नै शुल्क लिइरहेको पाइन्छ ।

पार्टी विधानले ४० प्रतिशतभन्दा बढी महाधिवेशन प्रतिनिधिले लिखित माग गरे तीन महिनाभित्र विशेष महाधिवेशन बोलाउनुपर्ने स्पष्ट व्यवस्था गरेको छ। यही प्रावधानलाई टेकेर दुई महामन्त्री गगनकुमार थापा र विश्वप्रकाश शर्मासहितको समूहले औपचारिक रूपमा विशेष महाधिवेशनको माग अघि सारेका छन्। उनीहरूको दाबी छ– पार्टीको वर्तमान नेतृत्व संरचना निष्क्रिय छ, संगठन तलसम्म कमजोर छ र चुनावी पराजयपछि पनि जिम्मेवारी लिने संस्कार विकसित हुन सकेको छैन। महामन्त्री थापाले सार्वजनिक मञ्चमै भनेका छन्, “विधानअनुसार प्रक्रिया अघि बढाउनु विद्रोह होइन, लोकतान्त्रिक कर्तव्य हो।” यो अभिव्यक्तिले नेतृत्वतर्फ सिधा राजनीतिक सन्देश पठाएको छ।

नेपाल प्रहरीको इतिहासमै सबैभन्दा ठूलो घोटाला भनेर चिनिने सुडान काण्डलाई बाहिर ल्याउने श्रेय मन्त्री भण्डारीलाई जान्छ । जुन प्रकरणले नेपालको सत्ता नै हल्लाएको थियो । जसमा तीनजना प्रहरी महानिरीक्षकसमेत पाँच दर्जन प्रहरीदेखि बिचौलियासम्म मुसिएका थिए । यो भनेको संयुक्त राष्ट्र संघको सुडान मिशनमा बन्दोबस्तिका सामान खरिदमा भएको अनियमितता हो । अर्थात आर्म प्रोटेक्सन क्यारियर (एपिसी) को खरिदमा भएको २९ करोड घोटाला प्रकरण । यो मन्त्री भण्डारीकै कारण सार्वजनिक भएको र कारवाहीको दायरामा आएको मानिन्छ ।

यस समयमा मेरो आमाको धेरै याद आउँछ। “परेपछि मात्र थाहा हुन्छ” भन्ने भनाइ सही छ। आमा हुनुको सुख–दुःख आफैले भोगेपछि मात्र थाहा हुन्छ। दुःख नभए जीवन अधुरो, सुख मात्र भए जीवन नीरस हुने थियो। जे जस्तो भए पनि समय एकनासले निरन्तर बहिरहेको छ र जीवनका अमूल्य पलहरू आफ्नै धुनमा पल्टिरहेका छन्।

यो सपनाको देशमा सबै कुरा छन्स् दुःख, सुख, पीडा, हासो, र खुशी। यी सबै भए पनि आफ्नो परिवार, आफन्त र मातृभूमिको सम्झनाले जीवन अपूर्ण नै रहन्छ। सम्पूर्ण भौतिक सुविधा भए पनि मनमा पूर्ण चैन हुँदैन, किनकि अर्काको ठाँउ र परिवेशलाई आफ्नो बनाउनु गाह्रो हुन्छ। भौतिक शरीर मात्र यहाँ छ, तर मनहरू आफ्नै मातृभूमिमा हुन्छन्।

युवापुस्ताले नेतृत्व गरेको राजनीतिक आन्दोलन र अन्तरिम सरकार गठनसँगै नेपाल अहिले कूटनीति र सुरक्षा नीतिको संवेदनशील मोडमा पुगेको छ। विश्लेषकहरूको भनाइमा, यस्तो अवस्थामा परराष्ट्र मन्त्रालयको नेतृत्व गर्न निष्पक्ष, रणनीतिक दृष्टि सम्पन्न र व्यावसायिक परराष्ट्र मन्त्रीको नियुक्ति अपरिहार्य बनेको छ। नेपाल भारत र चीनबीचको भौगोलिक अवस्थिति र अमेरिका, बेलायतसहितका मुलुकहरूसँगको बढ्दो सम्बन्धले गर्दा नेपालले अत्यन्तै सचेत